Natura 2000
Laatst gewijzigd: 27-01-2011Wat is Natura 2000?
Natura 2000 is een samenhangend netwerk van beschermde natuurgebieden in de Europese Unie (EU), opgezet door de lidstaten. Omdat de natuur in de EU van grote biologische, estethische en economische waarde is, is het van belang de flora en fauna én hun leefgebieden te beschermen.
In totaal zal het netwerk ongeveer 450.000 km² omvatten. Eenmaal aangewezen gebieden blijven in principe voor altijd als natuurgebied voortbestaan. Wel is er een datum waarop het netwerk voltooid moet zijn, dat is in 2010. Ook moeten dan de beheerdoelen voor al deze gebieden geformuleerd zijn, zodat de uitvoering kan starten.
Natura 2000 wordt op zijn beurt weer gevormd door de Vogelrichtlijn uit 1979 en de Habitatrichtlijn uit 1992.
— Vogelrichtlijn (1979)
In 1979 is de Vogelrichtlijn vastgesteld door de EU. Deze richtlijn bevat een bijlage van zeldzame of bedreigde vogelsoorten. De lidstaten moeten zorgen voor de bescherming, de instandhouding en het herstel van de leefgebieden van deze vogels.
— Habitatrichtlijn (1992)
In 1992 is de Habitatrichtlijn vastgesteld door de EU. Deze richtlijn bevat een lijst van plant- en diersoorten en natuurlijke leefgemeenschappen die extra bescherming verdienen. Vogels zijn daarbij uitgezonderd, omdat daarvoor de Vogelrichtlijn is opgesteld. De lidstaten zijn verantwoordelijk voor de bescherming en het herstel van bepaalde soorten en hun natuurlijke leefgebieden.
Doel
Het doel van Natura 2000 is het behoud en herstel van de biodiversiteit in Europa. Door de Natura 2000- gebieden worden bedreigde en waardevolle soorten en hun leefgebieden behouden en zo nodig herstelt.
Instrumenten
De belangrijkste fondsen voor het realiseren van het Natura 2000-netwerk zijn:
- Plattelandsontwikkelingsfonds (POP)
- Structuurfondsen
- LIFE+
- Visserijfonds
Stand van zaken (Nederland)
Nederland blijkt van groot internationaal belang te zijn voor verschillende soorten plantengemeenschappen, vaatplanten, mossen, zoogdieren, reptielen, amfibieën en zoetwatervissen. Zie hierover het rapport Internationaal belang van de nationale natuur van Alterra.
Nederland zal met 162 gebieden bijdragen aan het Natura 2000- netwerk met een oppervlakte van ongeveer een miljoen hectare (waarvan 2/3 open water, inclusief de kustwateren). De aanwijzing van de Natura 2000- gebieden vindt in tranches plaats. Voordat een gebied wordt aangewezen als Natura 2000-gebied, legt het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) een ontwerpbesluit ter inzage als onderdeel van een inspraakprocedure. De (ontwerp)besluiten gaan over de selectie, begrenzing en natuurdoelen van Natura 2000-gebieden en hebben daarmee gevolgen voor de activiteiten die in en om dit gebied ontplooid kunnen worden. De ontwerpbesluiten van de eerste 4 tranches hebben in 2007, 2008 en 2009 ter inzage gelegen.
Meer informatie:
- over het proces van deze aanwijzing.
- een overzicht van het beleid.
- de lijst met gebieden (juli 2007).
- een overzichtskaart met gebieden.
- gebieden die definitief zijn aagewezen zijn terug te vinden in de Gebiedendatabase.
Voor alle gebieden worden beheersplannen opgesteld die voor 2010 klaar moeten zijn. Deze maken duidelijk welke activiteiten wel en niet mogelijk zijn in en rond de Natura 2000- gebieden. Ook staat in deze plannen hoe de doelen gehaald worden.
Informatie voor natuureigenaren in Natura 2000 gebied
Eigenaren van een natuurterrein dat in een Natura 2000- gebied ligt, kunnen via deze lijst nagaan welke contactpersoon verbonden is aan het betreffende Natura 2000- beheerplan.
Verder lezen
Websites:
- Website van de Europese Unie met een samenvatting van de Vogelrichtlijn (1979).
- Website van de Europese Unie met een samenvatting van de Habitatrichtlijn (1992) en Natura 2000.
- Natura 2000 in de website van de Rijksoverheid. Informatie en diverse downloads m.b.t. Natura 2000 en de Vogel- en Habitatrichtlijn.
- Website van het ministerie van EL&I aangaande de inspraak op aanwijzing van Natura 2000- gebieden.
- Natura 2000- gebieden in Nederland met álle informatie over die gebieden.
- Natura 2000- gebiedendocumenten: gebiedendocumenten en kaarten van alle 162 Natura 2000- gebieden in Nederland.
- Habitattypen waarvoor in Nederland Natura 2000- gebieden zijn aangewezen.
- Wetlandgebieden in Nederland. Nederland heeft alle wetlands die zijn aangemeld bij het Ramsar bureau ook aangewezen als Natura 2000- gebied (Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn). Alle wetlands vallen daardoor onder het beschermingsregime van artikel 6 van de Habitatrichtlijn en onder de Natuurbeschermingswet 1998.
- Financing Natura 2000 IT Tool. Europese fondsen aangaande Natura 2000.
- Internationale website Natura 2000.
Documenten:
- Stand van zaken Natura 2000 (november 2009): Kamerstuk Stand van zaken Natura 2000
- Stand van zaken Natura 2000 (april 2009): Kamerstuk Stand van zaken Natura 2000 (Bijlage 2 behorende bij kamerstuk, Bijlage 3 behorende bij kamerstuk) (pdf)
- Natura 2000 in de bossfeer "Uitdagingen en kansen" Interpretatiegids(pdf). Uitgebreid rapport over de Europese bossen in Natura 2000 verband.
- Natura 2000 Doelendocument- hoofddocument (pdf). Dit document van het Ministerie van LNV geeft een toelichting op de doelen van Natura 2000 (juni 2006).
- Hoofdlijnen begrenzing en selectie natura 2000 gebieden (november 2005) (pdf)
- Handreiking beheerplannen Natura 2000-gebieden (pdf) van het Ministerie van LNV (2006).
- Gebiedenlijst voor getrapte aanwijzing Natura 2000-gebieden (juli 2007) (pdf)
- Handreiking beoordeling activiteiten die stikstofdepositie veroorzaken op Natura 2000-gebieden
- Rapport Hoofdlijnennotitie Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) (pdf)
- Definitieve aanwijzingsbesluiten groep 4
- Kenmerken Groep 4
