Printen Toevoegen aan dossier Mijn dossier Sitemap Contact Agenda Nieuws Home

Jeugd en Natuur

Laatst gewijzigd: 17-02-2009

Kinderen tonen de laatste twintig jaar steeds minder interesse voor de natuur. Ze gaan minder de natuur in en blijven er korter. Dat blijkt uit een onderzoek van de Vrije Universiteit in Amsterdam waaraan 325 kinderen in de leeftijd van tien tot dertien jaar deelnamen.

Media, school, ouders en de woonomgeving zijn van invloed op de afnemende natuurinteresse. Zo besteedt een ruime meerderheid van de kinderen minimaal twee uur per dag aan televisie, internet of de spelcomputer.

Ook zijn de hoeveelheid natuur in de woonomgeving en de veiligheid daarvan afgenomen, waardoor het groen minder toegankelijk is geworden voor de jeugd. Daarnaast besteedt de school minder aandacht aan dit onderwerp. Zo is ruim één op de drie leerlingen nog nooit met de klas de natuur ingegaan.

Nieuw educatief programma

De relatie jeugd en natuur is heel belangrijk, zowel voor draagvlak voor de natuur als voor de ontwikkeling van het kind. Omdat kinderen tegenwoordig minder buiten komen is het een zorgpunt dat die relatie met de natuur niet meer ‘vanzelf’ ontstaat. IVN en Staatsbosbeheer delen deze zorg en hebben de ambitie om via het project ‘Woordvoerders van de Natuur’ een positieve bijdrage te leveren om de betrokkenheid van de jeugd met de natuur te vergroten.

Doel van het project is om een educatief programma te maken dat gericht is op actief beleven, verwonderen en ontdekken. Het daagt deelnemers uit om een eigen beeld over de natuur te vormen. Er wordt aangesloten bij landelijke beleidsthema’s als ecosystemen/biodiversiteit en landschap/cultuurhistorie. Daarnaast biedt het programma kinderen de mogelijkheid woordvoerder te worden van die natuur, omdat zij zich daarbij betrokken voelen en natuur léuk is!

Het project richt zich op de groepen 7 en 8 van het basisonderwijs. Op deze leeftijd hebben persoonlijke ervaringen in de natuur een belangrijke invloed op het verdere denken en handelen met betrekking tot de natuur. De leerkrachten worden actief betrokken, omdat zij een belangrijke schakel vormen bij duurzame overdracht naar de kinderen. Er wordt aangesloten op de netwerken die beide organisaties hebben binnen natuureducatie, onderwijs en vrijwilligers.

Bron: IVN Nederland

Boek "het laatste kind in het bos"

Richard Louv heeft een boek geschreven: "Het laatste kind in het bos". Het baart hem zorgen dat kinderen zo weinig tijd in de natuur doorbrengen. Hij vraagt zich af hoe zij zonder een persoonlijke band met de natuur om zich heen zich straks zullen gaan inzetten voor het behoud ervan. Bovendien geeft hij aan dat het spelen in de natuur een bijdrage kan leveren aan de ontwikkeling, doordat kinderen zowel creatief, ondernemend als coöperatief bezig zijn.

Richard Louv - Het laatste kind in het bos. Hoe we onze kinderen weer in contact brengen met de natuur. Uitgeverij Jan van Arkel, Utrecht.

Bron: Resource (Wageningen UR)

Naar boven

Kwaliteitsimpuls voor natuur- en milieueducatie 

Begin 2008 heeft de ministerraad op voorstel van minister Verburg van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV), minister Kramer van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (VROM) en minister Plasterk van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) ingestemd met de nota 'Kiezen, leren, meedoen' met voorstellen om natuur- en milieueducatie (NME) te versterken. De komende vier jaar komt daarvoor twintig miljoen euro beschikbaar. Dit geld wordt ingezet om jongeren beter te bereiken, inhoudelijke kaders te scheppen, meer vraagsturing te realiseren, meer aandacht te geven aan beleving, meedoen en invloed uitoefenen en meer bestuurlijke regie te organiseren.

De zorg voor natuur en milieu staat sterk in de belangstelling. De komende jaren zijn belangrijk voor een echte doorbraak naar een meer duurzame samenleving. Dat kan niet zonder het bewustzijn van de urgentie van het belang van natuur en milieu. Verantwoordelijkheid nemen voor natuur en milieu berust enerzijds op kennis, en anderzijds op concrete actie. De NME heeft daarbij een belangrijke functie. Voor jongeren, maar ook voor alle burgers en maatschappelijke partijen.

NME zorgt voor kennis en inzicht in natuur en milieu, draagt bij aan ontplooiing, welbevinden en gezondheid van mensen en legt een basis voor een natuur- en milieubewuste levensstijl. Er gebeurt al het nodige in Nederland rond NME. Scholen, maatschappelijke organisaties, overheden en burgers initiëren, ontwikkelen en realiseren tal van NME-activiteiten, zowel binnenschools als buitenschools. Deze inhoudelijke hoofdlijnen van natuur- en milieukennis en vaardigheden worden uitgewerkt. Door het bedrijfsleven actief te betrekken bij NME kan een grotere groep mensen worden bereikt. Een database/ website moet vraag en aanbod op NME gebied dichter bij elkaar brengen.

Bron: LNV

Natuurbeleving van jongeren en allochtonen

Om ervoor te zorgen dat het natuurbeleid afgestemd blijft op de wensen en behoeften van zoveel mogelijk Nederlanders, is het belangrijk om inzicht te hebben in de verschillende natuurvisies die inwoners van Nederland hebben. Kennis hierover biedt handvatten aan beleidsmakers, communicatiedeskundigen en medewerkers van natuurbeschermingsorganisaties, om natuur ook voor deze nieuwe doelgroepen betekenis te geven. Wageningen Universiteit heeft een onderzoek uitgevoerd naar de natuurbeleving van jongeren en allochtonen. Hierin wordt het volgende geconcludeerd:

• Jongeren vinden Nederlandse natuur saai en onaantrekkelijk
• zowel jongeren als allochtonen hechten minder belang aan natuurbescherming dan volwassen, autochtone Nederlanders
• Allochtonen stellen plukken, rapen en eten van voedsel en het elkaar ontmoeten in de natuur centraal
• Allochtonen hechten relatief meer belang aan de bescherming van de agrarische landschappen
• Jongeren vinden bescherming van het agrarisch landschap helemaal niet belangrijk

Deze kijk op de natuur kan conflicteren met het huidige natuurbeleid, maar biedt mogelijk ook kansen. Zo sluit bijvoorbeeld het natuurbeeld dat onder allochtonen leeft goed aan bij een belangrijk doel van het huidige natuurbeleid, het beter verweven van natuur en cultuur. De onderzoekers stellen twee wegen voor om deze mogelijke bedreigingen tot kansen te maken, die in de WOT-studie verder uitgewerkt worden:

• Breng de mens naar de natuur: interesseer nieuwe groepen voor natuur(beleid).
• Breng natuur(beleid) naar de mens: stem natuurbeleid af op de wensen van nieuwe groepen.

Bron: Wageningen UR – WOT Natuur en Milieu

Naar boven

Speelnatuur en veiligheid

Spelen in en met de natuur is in vele opzichten goed voor de ontwikkeling van kinderen. Om in te kunnen spelen op deze maatschappelijke behoefte aan meer speelnatuur hadden beheerders behoefte aan meer richtlijnen betreffende aansprakelijkheden en veiligheidsverplichtingen bij inrichting en beheer van deze speelnatuur. Dit onderzoek biedt zoveel mogelijk houvast bij een verantwoord beheer en inrichting van speelnatuur.

Speelnatuur en veiligheid; richtlijnen en aanbevelingen voor terreinbeheerders. G.B.J. de Baaij, S. Bouwens en B.M. Visser. Feb 2009

Naar boven

---