Effect Gerichte Maatregelen (EGM)
Laatst gewijzigd: 20-10-2010Wat is het Kennisnetwerk Ontwikkeling + Beheer Natuurkwaliteit (OBN)?
Het Kennisnetwerk Ontwikkeling + Beheer Natuurkwaliteit, tot 12 september 2006 beter bekend als Overlevingsplan Bos en Natuur, is een pakket maatregelen gericht op het tegengaan van de effecten van verzuring, vermesting en verdroging. Hiervoor verleende het Rijk t/m 2009 subsidies via de regeling Effect Gerichte Maatregelen in bossen en natuurterreinen (regeling EGM). Helaas wordt er sinds 2010 geen subsidie EGM meer verstrekt.
Vanaf begin 2010 valt het Kennisnetwerk Ontwikkeling en Beheer Natuurkwaliteit (OBN) onder het Bosschap. Voor meer informatie kunt u terecht bij het Bosschap.
Wat zijn Effect Gerichte Maatregelen (EGM)?
Effect Gerichte Maatregelen zijn maatregelen die worden genomen in het kader van het Kennisnetwerk Ontwikkeling + Beheer Natuurkwaliteit. Het zijn maatregelen met als doel het tegengaan van de negatieve gevolgen van verzuring, vermesting en verdroging in bossen en natuurterreinen. Dit kunnen verschillende maatregelen zijn;
- afvoeren van organisch materiaal (plaggen, branden, chopperen, maaien en baggeren)
- geschikt maken voor begrazing
- toevoegen van basische stoffen
- toedienen van nutriënten
- verbeteren van de hydrologische situatie
- aanpassen van de bosvegetatie
- aanpassen van de morfologie
- toevoegen van diasporen en faunamateriaal
- beheer van de voedselketen
Doelstellingen
Herstellen van ecosystemen binnen bossen en natuurterreinen door het tijdelijk nemen van aanvullende beheersmaatregelen, die gericht zijn op het bestrijden van de negatieve effecten van verzuring, vermesting en verdroging die dienen ter instandhouding en herstel van levensgemeenschappen van bos en natuur. De maatregelen zullen nodig zijn tot het moment waarop milieukwaliteit, door uitvoering van brongerichte maatregelen, voldoende is verbeterd om de duurzame instandhouding en ontwikkeling van de ecosystemen te waarborgen, en de uitgangssituatie geschikt is voor duurzame instandhouding van ecosystemen. (handleiding subsidie Effect Gerichte Maatregelen)
Periode
Het overlevingsplan Bos en Natuur is halverwege de jaren tachtig ontstaan vanuit de constatering dat het beleid voor bescherming van gebieden tegen verzuring, vermesting en verdroging niet snel genoeg tot resultaten leidden. Extra maatregelen waren nodig en deze maatregelen vormen de kern van het Kennisnetwerk Ontwikkeling + Beheer Natuurkwaliteit. Vanwege goede resultaten is de regeling in 1996 voortgezet tot 2010.
Gerekend vanaf de start van de regeling Effectgerichte Maatregelen (EGM) in 1989, is het OBN nu 21 jaar actief. Het is een succesvolle organisatie geworden in de strijd tegen de gevolgen van verzuring, verdroging en vermesting. Dit komt vooral omdat het uittesten van herstelmaatregelen combineert met het steeds verder verbeteren van die maatregelen door evaluatie en monitoring van de resultaten.
De kennisontwikkeling vond plaats in de deskundigenteams, waarin terreinbeheerders en inhoudelijke experts nauw samenwerkten. De uitgevoerde effectgerichte maatregelen (EGM) hebben inmiddels geresulteerd in terugkeer of toename van talrijke bedreigde soorten.
Voor een aantal ecosysteemtypen is inmiddels vrij goed bekend welke effectgerichte maatregelen succesvol kunnen zijn. Voor andere ecosysteemtypen en voor de fauna is de kennisontwikkeling over de effectiviteit van herstelmaatregelen van start gegaan.
Van de onderzoeken die in het kader van OBN uitgevoerd zijn, kunt u vinden op de website www.natuurkennis.nl. Ook de pdf-bestanden van de OBN nieuwsbrief zijn via deze website te bereiken.
Ontwikkeling en Beheer Natuurkwaliteit 2006-2010
Niet alleen nationaal maar ook internationaal staat momenteel het behoud van biodiversiteit hoog op de agenda. De implementatie van de Vogel- en Habitatrichtlijn verhoogt de urgentie om in Nederland vorm te geven aan een duurzame instandhouding van habitats en soorten. Naast het internationale beleid is nationaal de realisatie van de EHS een belangrijk doel voor het natuurbeleid.
Om de biodiversiteitsdoelstelling te kunnen realiseren is het nodig dat het land slim wordt ingericht en er natuurbeheer op maat wordt uitgevoerd. Daarbij spelen milieu condities en natuurlijke processen een belangrijke rol. Innovatieve kennis is een voorwaarde, de instelling van het kennisnetwerk OBN is het platform waar de kennis ook daadwerkelijk kan worden gegenereerd, zoals in het verleden is bewezen.
Het netwerk OBN heeft als taak:
- het ontwikkelen van maatregelen die de duurzame instandhouding van de habitats in Natura 2000-gebieden kunnen bevorderen;
- het ontwikkelen van maatregelen die de levensgemeenschappen in zijn geheel verder ontwikkelen (dus inclusief fauna);
- het integreren van inrichting en soortenbeleid in de kennisontwikkeling;
- het integreren (waar mogelijk) van maatregelen ten behoeve van soorten in de gebiedenmaatregelen;
- het adviseren over beheervraagstukken in het kader van Natura 2000;
- kennisontwikkeling ten behoeve van inrichting van voormalige landbouwgronden.
De teams zijn:
- Heuvellandschap: alle type van FGR (Fysisch geografische regio Heuvelland, met name hellinggraslanden en -bossen, en snelstromende beken met begeleidende graslanden, poelen en bossen.
- Droog zandlandschap: met name stuifzand, droge heide, droog schraalgrasland, droge bossen (alle binnen FGR Hogere zandgronden).
- Nat zandlandschap: hoogveen, hoogveenbos, natte heide, vennen (alle binnen FGR Hogere Zandgronden).
- Beekdallandschap: beken en beekgeleidende watere, moerassen, graslanden en bossen (alle binnen FGR Hogere Zandgronden).
- Rivierenlandschap: alle wateren, moerassen, graslanden en bossen van FGR Rivierengebied (binnen- en buitendijks).
- Laagveen- en zeekleilandschap: alle (kleine en grote) wateren, moerassen, graslanden en bossen van FGR Laagveengebied, Zeekleigebied (behalve zilte inlagen) en Afgesloten Zeearmen (behalve zoute meren).
- Duin- en kustlandschap: alle wateren, moerassen, graslanden en bossen van FGR Duinen, zilte inlagen (FGR Zeekleigebied) en kwelders (FGR Getijdengebied).
De leden van de deskundigenteams bestaan uit een gemêleerd gezelschap afkomstig van terreinbeherende organisaties, universiteiten, provincies, waterschappen, DLG, adviesbureau's etcetera. De leden hebben alle gemeen dat ze specifieke kennis inbrengen, die noodzakelijk is om gesignaleerde problemen op te lossen.
Aanvraagperiode
Helaas wordt er vanaf 2010 geen EGM subsidie meer versterkt.
Verder lezen
Documenten:
Rapport Alterra en Unie van Bosgroepen: Effecten van het generieke milieubeleid op het terugdringen van de verzuring en het herstel van natuurwaarden in multifunctionele bossen op arme zandgronden.
Verzet natuurclubs tegen plan Verburg: krantenartikel over voortgang EGM
Gelden EGM in 2009 toch onverkort gehandhaafd: bericht over voortgang EGM
Persbericht: Kennisnetwerk OBN wordt verplaatst naar het Bosschap (pdf)